Werken voor de Europese Unie betekent niet één enkele zaak. Zeven instellingen, een tiental organen, tientallen agentschappen verspreid over de meeste lidstaten, en minstens vijf verschillende juridische statuten: de uitdrukking dekt situaties die noch dezelfde aanwervingswijze, noch dezelfde duur, noch dezelfde rechten hebben.
Deze pagina beschrijft dat landschap op basis van de teksten. Op één punt onthoudt zij zich bewust: zij vermeldt geen enkel salarisbedrag, en legt uit waarom.
De Unie telt zeven instellingen: het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad van de Europese Unie, de Europese Commissie, het Hof van Justitie van de Europese Unie, de Europese Centrale Bank en de Europese Rekenkamer. Daar komen een tiental organen en een groot aantal gedecentraliseerde agentschappen bij.
De geografie telt zwaarder dan men denkt. Het protocol over de vaststelling van de zetels verdeelt de instellingen over Brussel, Luxemburg, Straatsburg en Frankfort, en de agentschappen zijn gevestigd in de meeste lidstaten. Solliciteren bij een agentschap betekent solliciteren voor een welbepaalde stad.
Over het precieze aantal agentschappen stemmen de officiële bronnen niet overeen: de algemene pagina van de Unie spreekt over meer dan dertig gedecentraliseerde agentschappen, het netwerk van de agentschappen telt er meer wanneer het de gemeenschappelijke ondernemingen meerekent. Wij melden het verschil liever dan de knoop door te hakken.
Het woord ambtenaar geldt maar voor een deel van het personeel. Het statuut van de ambtenaren van de Unie onderscheidt drie functiegroepen voor de ambtenaren: de administrateurs, de assistenten, en de secretariaatsmedewerkers en klerken. De andere categorieën vallen onder een andere tekst, de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden, of onder beslissingen die eigen zijn aan elke instelling.
Het verschil is niet cosmetisch: het gaat over de aanwervingswijze, de duur van de verbintenis, de statutaire bescherming en de loopbaanvooruitzichten.
De schaal van de basissalarissen staat in artikel 66 van het statuut van de ambtenaren. Maar de bedragen die in het statuut zijn opgenomen zijn juridisch gezien referentiewaarden: de werkelijk toepasselijke schaal is die van de jaarlijkse aanpassing, elk jaareinde bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie met uitwerking op de eerste juli daarvoor.
Een bedrag overnemen op een webpagina komt er dus op neer een waarde te publiceren die ten laatste het jaar daarop onjuist wordt, zonder dat de lezer het kan weten. Wij verwijzen u liever naar de bron, die openbaar, kosteloos en actueel is.
Het aanpassingsmechanisme wordt vastgelegd door artikel 65 van het statuut en door bijlage XI daarbij. Het combineert een indicator van de ontwikkeling van de koopkracht van de nationale ambtenaren van een panel van lidstaten, opgesteld door Eurostat, met een index van de kosten van levensonderhoud in Brussel en Luxemburg. Een matigingsclausule begrenst het effect van de specifieke indicator, en een uitzonderingsclausule kan van toepassing zijn bij een terugval van het bruto binnenlands product van de Unie.
Titel II van het statuut legt plichten op die de meeste privaatrechtelijke contracten niet kennen. Artikel 11 stelt de verplichting om te handelen met uitsluitend de belangen van de Unie voor ogen en verbiedt instructies van buitenaf te vragen of te aanvaarden. Artikel 11 bis verplicht zich te onthouden van de behandeling van elke zaak waarin men een persoonlijk belang heeft.
Die verplichtingen overleven het vertrek. Artikel 16 verplicht elke beroepsactiviteit aan te geven die wordt uitgeoefend in de twee jaar na de beëindiging van de functie, en verbiedt bepaalde activiteiten van belangenvertegenwoordiging gedurende twaalf maanden aan het voormalige hoger kader. Artikel 17 handhaaft het beroepsgeheim zonder beperking in de tijd.
Als tegenprestatie beschermt het statuut. Artikel 24 verplicht de Unie het personeelslid bij te staan dat wordt bedreigd of aangevallen wegens zijn hoedanigheid. Artikel 22 bis beschermt wie te goeder trouw een onwettige activiteit meldt. Artikel 26 verbiedt elke vermelding, in het persoonlijke dossier, van politieke, syndicale of religieuze overtuigingen, van de raciale afkomst of van de seksuele geaardheid.
Het vergelijkend onderzoek is niet de enige deur, maar de andere wegen hebben grenzen die men moet kennen alvorens zich eraan te wagen. De meest bewandelde is de permanente selectieprocedure voor arbeidscontractanten: de kandidaat plaatst zijn profiel in een databank, legt testen af als zijn profiel wordt voorgeselecteerd, en wacht. EPSO zegt het zonder omwegen: de inschrijving waarborgt geen betrekking.
De stages zijn een echte toegangsdeur tot de kennis van het milieu, niet tot het statuut. Zij duren enkele maanden, worden vergoed volgens regels die eigen zijn aan elke instelling, en meerdere instellingen sluiten de kandidaten uit die al een stage hebben gelopen of in een instelling van de Unie hebben gewerkt.
De detachering als nationaal deskundige veronderstelt dat men al ambtenaar is in een lidstaat. De deskundige blijft bezoldigd door zijn administratie van herkomst, ontvangt vergoedingen van de instelling van ontvangst, en zijn detachering is in de tijd begrensd. Zij leidt tot geen enkel recht op aanwerving.
Ontvang komende aankondigingen en kalenderupdates.
De inschrijving opent binnenkort.